Cọ trơn (Livistona chinensis) là cây dễ sống, ít sâu bệnh và gần như không cần cắt tỉa tán. Nhưng nếu trồng theo đúng cách đang làm với cây gỗ – lấp sâu, đóng đinh chống, cắt trụi lá – cây vẫn có thể suy rồi chết sau vài tháng. Lý do là cây họ cau cọ có cấu tạo rất khác cây gỗ. Bài viết này Minh Hiếu sẽ hướng dẫn cách trồng cây cọ trơn công trình và chăm sóc theo đúng đặc điểm của cây, từ khâu nhận cây đến năm đầu sau trồng.

Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Cọ Trơn Công Trình
Cách Trồng Và Chăm Sóc Cây Cọ Trơn Công Trình

Cọ trơn khác cây gỗ ở 3 điểm quan trọng

  • Chỉ có một điểm sinh trưởng. Toàn bộ lá mới mọc ra từ đọt (tim) ở ngọn thân. Đọt bị dập, thối hay gãy thì cây không thể ra nhánh khác thay thế như cây gỗ – cây sẽ chết dần dù thân vẫn đứng.
  • Thân không tự lành vết thương. Cọ không có lớp tượng tầng như cây gỗ, nên vết đinh, vết cứa, vết dây thép siết vào thân sẽ tồn tại vĩnh viễn và là cửa ngõ cho nấm, sâu.
  • Rễ chùm, mọc mới từ gốc. Cọ có bộ rễ chùm nhiều sợi, không có rễ cọc to. Khi bứng, rễ cũ bị cắt sẽ được thay bằng rễ mới mọc ra từ vùng gốc thân – vì vậy độ sâu trồng và độ ẩm quanh gốc quyết định cây có ra rễ nhanh hay không.

Thông số trồng và chăm sóc cây cọ trơn

Ánh sáng Nắng toàn phần đến bán phần; chịu bóng tốt hơn nhiều loài cau
Đất Thoát nước tốt; tránh nơi đọng nước lâu
Khoảng cách trồng hàng Khoảng 3 – 5m/cây tùy độ xòe lá
Trồng nhóm 3 cây so le cao thấp, cách nhau khoảng 1 – 1,5m
Hố trồng Rộng hơn bầu 20 – 30cm mỗi phía
Độ sâu Bằng đúng mức cây đứng ở vườn, không lấp thêm thân
Thời điểm tốt Đầu mùa mưa, khi trời ấm

Bước 1: Kiểm tra cây khi nhận

Cọ trơn khi vận chuyển thường đã được cắt bớt phần lớn lá và buộc túm phần lá còn lại quanh đọt. Điều cần kiểm tra không phải là số lá mà là đọt non ở giữa: phải cứng, xanh, không dập, kéo nhẹ không bị tuột. Bầu đất phải nguyên, không vỡ để lộ rễ khô. Thân không có vết dập sâu do dây cẩu. Thông tin về quy cách và mức giá xem tại bài giá cây cọ trơn.

Bước 2: Chuẩn bị hố và đất

Đào hố rộng hơn bầu 20–30cm mỗi phía, sâu bằng chiều cao bầu cộng thêm lớp lót đáy. Trộn đất trồng gồm đất thịt, cát hoặc xơ dừa để tơi và thoát nước, thêm phân hữu cơ hoai mục. Nền công trình là đất sét hoặc đất nén thì nên lót sỏi đáy hố. Cọ trơn chịu hạn khá nhưng rất kỵ úng gốc kéo dài, nhất là khi vừa trồng và chưa có rễ mới.

Bước 3: Trồng đúng độ sâu

Đây là lỗi phổ biến nhất. Nhiều đội thi công lấp sâu thêm 20–30cm cho cây “đứng vững”, nhưng với cọ, phần thân bị vùi trong đất ẩm dễ thối, đồng thời vùng ra rễ mới bị đẩy xuống quá sâu, thiếu oxy. Hãy đặt cây sao cho mặt bầu ngang bằng mặt đất – đúng độ sâu cây đã đứng tại vườn. Muốn cây vững, hãy dùng chống, không dùng đất.

Sau khi đặt cây đúng hướng và thẳng đứng, cắt bỏ dây và lưới bó bầu, lấp đất từng lớp, nén nhẹ, chừa vành bồn giữ nước và tưới đẫm ngay.

Bước 4: Chống cây không làm tổn thương thân

Không đóng đinh trực tiếp vào thân cọ. Cách làm đúng: quấn quanh thân một lớp đệm (bao tải, cao su), đặt các nẹp gỗ ngắn dọc theo thân trên lớp đệm, siết đai bên ngoài nẹp, rồi tì các cọc chống vào nẹp. Như vậy lực chống phân bố đều mà thân không bị xuyên thủng. Kiểm tra đai siết sau 2–3 tháng, nới ra nếu thân có dấu hiệu bị hằn.

Bước 5: Bảo vệ đọt trong tháng đầu

Giữ phần lá buộc túm thêm vài tuần sau khi trồng để che đọt khỏi nắng gắt và hạn chế mất nước, sau đó cởi dây cho lá xòe dần. Khi tưới, tưới vào gốc, không xối nước vào đọt: nước đọng lâu trong đọt vào mùa nóng ẩm là điều kiện cho nấm gây thối đọt.

Cây Cọ Trơn Công Trình
Cây Cọ Trơn Công Trình

Tưới nước

  • Tháng đầu: giữ đất quanh bầu luôn ẩm, thường tưới hằng ngày vào mùa khô, giảm khi mưa.
  • Tháng 2–3: 2–3 lần/tuần, để mặt đất se lại giữa các lần tưới.
  • Sau khi cây ra lá mới đều: cọ trơn trưởng thành chịu hạn tốt; chỉ cần tưới bổ sung trong những đợt nắng hạn kéo dài.

Bón phân

Chưa bón phân hóa học khi cây chưa ra rễ mới (khoảng 1–2 tháng đầu). Sau đó bón phân chuyên cho cây họ cau cọ hoặc phân có đủ kali, magie và vi lượng, chia làm vài lần trong mùa mưa. Cây họ cau thường biểu hiện thiếu dinh dưỡng trên lá:

Biểu hiện Thường do
Lá già vàng dọc mép, giữa phiến còn xanh Thiếu magie
Lá già có đốm vàng cam, mép cháy khô Thiếu kali
Lá non mọc ra nhỏ, quăn, cháy đầu Thiếu vi lượng (mangan) hoặc úng rễ

Khi thấy lá vàng, hãy kiểm tra thoát nước trước rồi mới bổ sung phân – úng rễ cũng gây vàng lá và bón thêm lúc này chỉ làm tình trạng tệ hơn.

Cắt lá đúng cách

Chỉ cắt lá đã khô hoàn toàn và cuống quả già. Không cắt lá còn xanh hoặc vàng một phần để “cho gọn”: cây họ cau rút dinh dưỡng (đặc biệt là kali) từ lá già để nuôi lá non; cắt sớm làm cây thiếu kali nặng hơn và tán ngày càng thưa. Kiểu cắt trụi chỉ chừa vài lá ở ngọn làm cây suy yếu rõ rệt sau vài năm.

Sâu bệnh thường gặp

Cọ trơn ít sâu bệnh hơn nhiều cây cảnh khác. Các vấn đề hay gặp là sâu ăn lá, đốm lá trong mùa mưa, và thối đọt nếu nước đọng lâu. Phòng chủ yếu bằng thoát nước tốt, không tưới vào đọt, dọn lá khô và cây bệnh. Khi đọt non có dấu hiệu héo, đổi màu nâu và có mùi, cần xử lý ngay vì đây là bộ phận sống còn của cây.

Bạn có thể tham khảo thêm bài cây cọ trơn bị sâu bệnh, vàng lá.

Lịch chăm sóc năm đầu

Giai đoạn Việc cần làm
Tuần 1 – 4 Tưới giữ ẩm, giữ túm lá che đọt, kiểm tra chống sau mưa gió
Tháng 2 – 3 Cởi túm lá, giãn tưới, bón phân lần đầu khi thấy lá mới
Tháng 4 – 12 Bón phân theo mùa mưa, cắt lá khô, kiểm tra và nới đai chống
Sau 12 tháng Tháo chống nếu cây đã đứng vững, chuyển sang chăm sóc định kỳ

Cọ trơn trồng đúng cách sẽ ra lá mới đều sau vài tháng và gần như không cần chăm sóc đặc biệt từ năm thứ hai. Xem thêm đặc điểm và quy cách cây tại trang cây cọ trơn; nếu cần trọn gói cung cấp và trồng, bạn có thể gửi yêu cầu qua đội ngũ hỗ trợ Cây Xanh Minh Hiếu.

Cây Cọ Trơn Công Trình Tại Vườn
Cây Cọ Trơn Công Trình Tại Vườn
Rate this post
.
.
.